در مقالهیِ زیر، به منظورِ خوانشِ آسان، واژهیِ لینوکس به طور کلی برای ارجاع به سیستم عاملِ گنو/لینوکس و انواعِ نرمافزارهایِ متنباز و آزاد (FOSS) بکار برده شدهاست.
!=
مترجم: آیدین ثابتیان / Aidin Sabetian / Айдин Саветян / Այդին Սաբետյան
از آیینِ نگارش و دستورِ خطِ داریوشِ آشوری و ویکیپدیا پیروی کردهام.
اگر شما را به این صفحه ارجاع دادهاند، احتمالاً یک کاربرِ تازهکارِ لینوکس هستید که در مهاجرت از ویندوز به لینوکس به مشکل برخوردهاید. این مهاجرت مشکلاتِ زیادي برایِ افراد ایجاد میکند و هدف از نوشتنِ این مقاله، پرداختن به این مشکلات است. لذا این صفحه به سرفصلهایِ مجزا تقسیم شدهاست.
ِانسان شگفتزده میشود که چه تعداد زیادي این شکایت را دارند. آنها در انتظار یک نسخهیِ آزاد و متنبازِ ویندوز، به سوی لینوکس میآیند. در اغلبِ موارد، این، لینوکسکارانِ متعصب هستند که به کاربران چنین القا کردهاند که «لینوکس دقیقاً همانندِ ویندوز است». در صورتي که، این انتظارِ تناقضآمیزي است.
دلایلِ مشخصِ این که چرا مردم لینوکس را امتحان میکنند به طورِ حیرتآوري متغیر است، ولی در مجموع یک دلیلِ واحد وجود دارد: آنها امیدوارند که لینوکس بهتر از ویندوز باشد. ملاکهایِ متداول برای سنجشِ موفقیت: هزینه، حق انتخاب، کارایی، امنیت، و بسیاری فاکتورهایِ دیگر است. ولی هر کاربرِ ویندوز که لینوکس را امتحان میکند، امیدوار است لینوکس از آن چه دارد بهتر باشد.
مشکل از همین جا ناشی میشود.
این از لحاظِ منطقی غیرِممکن است که یک چیزي از چیزِ دیگري بهتر باشد در حالي که کاملاً با آن یکسان باشد. یک کپیِ تمام و کمال ممکن است برابر باشد، ولی هیچ گاه نمیتواند پیشی بگیرد. پس وقتی که شما لینوکس را به امیدِ این که بهتر باشد امتحان کردید، به طورِ اجتنابناپذیري امید داشتید که متفاوت باشد. بسیاری این حقیقت را نادیده میگیرند و هر تفاوتي بینِ دو سیستمِ عامل را به عنوانِ یک شکستِ لینوکس در نظر میگیرند.
به عنوان مثال، بهروزرسانیِ درایورها؟؟؟ را در نظر بگیرید: برای ارتقایِ یک درایورِ سختافزاری در ویندوز، معمولاً به وبگاهِ سازنده میروید و درایورِ جدید را بارگیری میکنید؛ در صورتي که در لینوکس هستهاش را ارتقا میدهید.
این بدان معنی است که در لینوکس، یک بارگیریِ واحد، جدیدترین درایورهایِ موجود را در اختیار شما میگذارد، در صورتي که در ویندوز مجبور هستید چندین سایت را بگردید و ارتقاها را جداگانه بارگیری کنید. ارتقایِ هسته، پروسهیِ بسیار متفاوتي است، ولی مطمئناً پروسهیِ بدي نیست. ولی بسیاري از این پروسه شکایت دارند چون این چیزي نیست که به آن عادت دارند.
یا، یک مثالِ دیگر که بیشتر احتمال دارد با آن ارتباط برقرار کنید: فایرفاکس را در نظر بگیرید. یکی از بزرگترین داستانهایِ موفقیت متنباز. مرورگرِ وبي که یکباره دنیا را تسخیر کرد. آیا فایرفاکس این موفقیت را با تقلیدِ کامل از اینترنت اکسپلورر - پرطرفدارترین مرورگرِ آن زمان - به دست آورد؟
پاسخ منفی است. فایرفاکس موفق بود زیرا از اینترنت اکسپلورر بهتر بود، و بهتر بود چون که متفاوت بود. مرورِ برگهای، چوبالفِ (Bookmark) زنده، نوارِ جستجویِ توکار، پشتیبانی از PNG، افزونههایِ مسدود کنندهیِ تبلیغات (مثلِ adblock)، و امکاناتِ خوبِ دیگري داشت. قابلیتِ یافتنِ متن (Find) در پایین در یک نوارِ ابزار ظاهر میشد و در حالي که تایپ میکردید، به دنبالِ مطابقتها میگشت، و وقتي هیچ مطابقتي وجود نداشت قرمز میشد. اینترنت اکسپلورر هیچ قابلیتِ مرورِ برگهای و RSSاي نداشت، نوارهایِ جستجو فقط از طریقِ افزونههایِ متفرقه ممکن بود، و در کادرِ گفتگویِ یافتن (find)، برای شروع نیاز بود که رویِ یک دکمهیِ «OK» کلیک کنید و برایِ رد کردن پیغامِ خطایِ "Not found" باید یک «OK»ِ دیگر را کلیک میکردید. یک مثالِ واضح و ردنشدني از یک برنامهیِ متنباز که با بهتر بودن، و بهتر بودن به دلیلِ متفاوت بودن به موفقیت رسیدهاست. اگر فایرفاکس کلونِ اینترنت اکسپلورر بود، در تاریکی و گمنامی محو شده بود. و اگر لینوکس یک کلونِ ویندوز بود همین اتفاق برایش میافتاد.
لذا حلِ مشکلِ #۱: به خاطر داشته باشید در جاهایي که آشنا است و همانندِ آن چیزي است که به آن عادت دارید، لینوکس بهتر از ویندوز نیست. از جاهایي استقبال کنید که چیزها متفاوت هستند، چون تنها در این جاها لینوکس فرصتِ درخشیدن دارد.
مسئلهیِ دیگر زماني پیش میآید که مردم از لینوکس انتظارِ متفاوت بودن دارند، ولی در مییابند که بعضی تفاوتها بیش از حدِ انتظارشان بنیادی است. مهمترین مثال در این مورد، صِرف حقِ انتخابِ کاربرانِ لینوکس است. در حالي که کاربرِ یک ویندوزِ تازه نصب شده، رومیزی XP یا کلاسیک را همراه با وُردپَد، اینترنت اکسپلورر، و Outlook Express، رویِ سیستمِ خود دارد، برایِ کسي که میخواهد لینوکس را نصب کند، صدها توزیع برای انتخاب وجود دارد؛ و بعد گنوم یا کِیدیای یا فلاکسباکس و غیره؛ سپس ویآی یا emacs یا kate،ا Konqueror یا اپرا یا آیسکَت یا آیسویزل یا فایرفاکس یا SeaMonkey یا Epiphany و غیره الخ.
یک کاربرِ ویندوز برای راهاندازی و بالا آوردنِ سیستمش عادت به این همه انتخاب کردن ندارد. پستهایي که با درماندگی میگویند «آیا واقعاً باید این همه انتخاب وجود داشته باشد؟» فراوان هستند.
آیا لینوکس باید اینقدر از ویندوز متفاوت باشد؟ به هر حال هر دو سیستمِ عامل هستند. هر دو یک کار را انجام میدهند: کامپیوترتان را روشن میکنند و چیزي در اختیارِ شما میگذارند تا برنامههایتان را بر رویش اجرا کنید. آیا نباید هر دو کمابیش همسان باشند؟
این گونه به مسئله نگاه کنید: بیرون بروید و به همهیِ وسایلِ نقلیهاي که در جاده حرکت میکنند خوب بنگرید. اینها همه وسايلِ نقلیهاي هستند که با هدفِ کمابیش یکساني طراحی شدهاند: بردنِ شما از A به B از طریقِ جاده. آیا متوجهِ گوناگونیِ طراحیها شدید؟
البت